پیاده کردن مسافر در میانه راه مسئولیت قانونی شرکت حمل و نقل چیست؟
حقوق و قضا: اگر مسافر در میانه راه از اتوبوس پیاده و با خودروی دیگری راهی مقصد شود، در صورت بروز حادثه مسئولیت با چه کسی است؟ یک وکیل دادگستری ابعاد حقوقی این تغییر وسیله و مسئولیت شرکت را شرح داد.
خبرگزاری مهر، گروه جامعه؛
بلیت تهران ـ مشهد را می خرید، سوار اتوبوس می شوید و سفر را شروع می کنید؛ اما چند ساعت بعد، قبل از رسیدن به مقصد، از شما می خواهند پیاده شوید و سوار یک خودروی سواری شوید تا ادامه مسیر را طی کنید. اگر این تغییر وسیله بدون اطلاع و رضایت مسافر صورت گیرد، دیگر نمی توان آنرا فقط یک تصمیم اجرایی برای ادامه سفر دانست؛ چونکه در صورت بروز حادثه، پرسش مهمی مطرح می شود: مسئولیت جان و مال مسافر در ادامه مسیر با چه کسی است؟
موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که در بعضی مسیرهای کم تقاضا، به سبب پایین بودن تعداد مسافران، ادامه سفر با خودروی سواری صورت گیرد. بطور مثال، امکان دارد مسافری بلیت مقصد مشهد را خریداری کند، اما در قوچان از اتوبوس پیاده شده و با خودرویی که از قبل برای انتقال او هماهنگ شده است، راهی مشهد شود.
در چنین شرایطی، مسافر نه تنها وسیله نقلیه ای متفاوت از آن چه برای آن بلیت خریده در اختیار دارد، بلکه امکان دارد نداند خودروی جایگزین متعلق به چه کسی است، راننده آنچه شرایطی دارد و مسئولیت این بخش از سفر بر عهده کدام شخص یا مجموعه است.
بلیت اتوبوس، اما ادامه مسیر با خودروی دیگر
مسافر هنگام خرید بلیت، تنها یک مقصد را انتخاب نمی کند؛ بلکه برای یک خدمت حمل و نقل مشخص هزینه می پردازد و انتظار دارد شرکت حمل و نقل، او را مطابق شرایط اعلام شده تا مقصد برساند.
اگر مسافر بدون اطلاع قبلی در میانه راه از اتوبوس پیاده و با خودروی دیگری جابه جا شود، شرایط قراردادی و نحوه ارائه ی خدمت تغییر یافته است. در این حالت، مشخص بودن مسئولیت شرکت حمل و نقل اهمیت ویژه ای پیدا می کند؛ بخصوص اگر خودروی دوم تحت پوشش و مسئولیت مستقیم شرکت نباشد.
سؤال اصلی زمانی جدی تر می شود که خودروی جایگزین در ادامه مسیر گرفتار حادثه شود. آیا شرکت صادرکننده بلیت همچنان مسئول است؟ آیا مسئولیت متوجه راننده خودروی سواری خواهد بود؟ وضعیت بیمه مسافر چه طور است و خسارت او از چه محلی باید جبران شود؟
وکیل: تغییر وسیله بدون رضایت مسافر، نقض تعهد شرکت است
حمیدرضا حاجی اسفندیاری، وکیل پایه یک دادگستری، در گفتگو با گزارشگر مهر در رابطه با ابعاد حقوقی این مساله اظهار داشت: وقتی مسافر برای یک مسیر مشخص بلیت اتوبوس خریداری می کند، میان او و شرکت حمل و نقل یک رابطه حقوقی شکل می گیرد و شرکت متعهد است مسافر را مطابق شرایط اعلام شده و مورد توافق تا مقصد برساند.
وی اضافه کرد: اگر بعنوان مثال بلیت تهران ـ مشهد فروخته شود اما شرکت از ابتدا قصد داشته باشد مسافر را در قوچان پیاده کرده و ادامه مسیر را با خودرو یا وسیله دیگری انجام دهد، خصوصاً اگر این مساله قبل از سفر به مسافر اعلام نشده باشد، این اقدام می تواند نقض تعهد شرکت بدون رضایت مسافر و تخلف از مقررات حمل و نقل جاده ای تلقی شود.
این وکیل دادگستری با اشاره به مقررات ناظر بر فعالیت شرکتهای حمل و نقل مسافر اظهار نمود: شرکت موظف است مسافر را با وسیله نقلیه ایمن و راننده واجد شرایط و در چهارچوب صورت وضعیت و ضوابط سازمان راهداری و پلیس راهور جابه جا کند.
حاجی اسفندیاری افزود: همینطور طبق ماده ۲۰۳ بخشنامه راهنمائی و رانندگی، حمل مسافر با خودروی پلاک شخصی که مجوز حمل مسافر ندارد، در اصل ممنوع است؛ مگر در موارد اضطراری و با اجازه پلیس. بدین سبب اگر شرکت بصورت برنامه ریزی شده مسافران را در میانه مسیر سوار خودرو های شخصی کند، مبحث می تواند از طرف مراجع نظارتی و قضایی قابل پیگیری باشد.
اگر خودروی جایگزین تصادف کند چه می شود؟
به گفته این وکیل، مسئولیت شرکت حمل و نقل لزوماً با پیاده شدن مسافر از اتوبوس پایان پیدا نمی کند.
وی توضیح داد: اگر خودروی جایگزین را شرکت یا عوامل آن هماهنگ کرده باشند، صرف این که مسافر هنگام وقوع تصادف دیگر داخل اتوبوس نبوده، لزوماً مسئولیت شرکت را از بین نمی برد؛ برای اینکه تعهد شرکت در قرارداد حمل همچنان می تواند ادامه داشته باشد و شرکت متعهد بوده است مسافر را با وسیله نقلیه مشخص و مطابق شرایط مقرر تا مقصد برساند.
حاجی اسفندیاری اضافه کرد: اگر انتخاب خودروی نامناسب، استفاده از راننده بدون صلاحیت یا نحوه انتقال مسافر در ایجاد خسارت مؤثر بوده باشد، مسئولیت مدنی شرکت نیز قابل بررسی است.
وی با این حال اظهار داشت: در کنار شرکت، راننده خودروی جایگزین نیز در صورت تقصیر در وقوع تصادف، مسئولیت خویش را خواهد داشت.
بیمه مسافر در حادثه چه وضعیتی دارد؟
این وکیل دادگستری در رابطه با جبران خسارت مسافر نیز اظهار نمود: از نظر قانون بیمه الزامی شخص ثالث، مسافر در اصل شخص ثالث شمرده می شود و خسارت بدنی او از محل بیمه وسیله نقلیه مسبب حادثه قابل پیگیری می باشد.
وی افزود: حتی اگر خودرو بیمه معتبر نداشته باشد، در موارد مقرر قانونی، صندوق تامین خسارت های بدنی برای پشتیبانی از زیان دیدگان پیش بینی شده است.
حاجی اسفندیاری در رابطه با جنبه کیفری این مساله نیز اظهار داشت: خودِ تغییر وسیله نقلیه از اتوبوس به خودروی سواری الزاماً جرم مستقلی با مجازات مشخص نیست؛ اما این اقدام می تواند تخلف شرکت حمل و نقل باشد و بر مبنای مقررات در ارتباط با فعالیت شرکتهای حمل و نقل جاده ای، در سازمان راهداری و سایر نهادهای ذی ربط مورد رسیدگی قرار گیرد.
وی اضافه کرد: اگر خودروی جایگزین نیز بدون مجوز حمل مسافر باشد، تخلف در ارتباط با آن وسیله نقلیه نیز بصورت جداگانه قابل بررسی است.
این وکیل دادگستری تصریح کرد: اگر چنین اقدامی به تصادف، جرح یا فوت مسافر منجر شود، مبحث ابعاد جدی تری پیدا می کند و علاوه بر جبران خسارت و پرداخت دیه، حسب مورد مسئولیت کیفری راننده و اشخاصی که تقصیر یا اقدام آنها در وقوع حادثه مؤثر بوده است نیز قابل بررسی خواهد بود.
کم بودن مسافر، مسئولیت شرکت را از بین نمی برد
حاجی اسفندیاری در انتها تاکید کرد: کم بودن تعداد مسافران یا اقتصادی نبودن ادامه مسیر، به خودی خود دلیل موجهی برای تغییر یک طرفه شرایط سفر نیست.
وی اظهار داشت: مسافر برای یک سفر مشخص بلیت خریداری نموده و حق دارد بداند با چه وسیله ای، تحت مسئولیت چه شرکتی و با چه پوشش و شرایطی مقرر است به مقصد برسد. در مقابل، شرکت حمل و نقل نیز موظف است تعهدات خود نسبت به مسافر را انجام دهد و مقررات حمل و نقل را رعایت کند.
در نهایت، مساله فقط این نیست که مسافر «بالاخره به مقصد رسیده است یا نه»؛ مساله اینست که در تمام طول مسیر، مسئولیت جان و مال او بر عهده چه کسی بوده و آیا این مسئولیت بصورت شفاف و قانونی تعریف شده است یا خیر.
حرف آخر اینکه بلیت تهران ـ مشهد را می خرید، سوار اتوبوس می شوید و سفر را شروع می کنید؛ اما چند ساعت بعد، پیش از رسیدن به مقصد، از شما می خواهند پیاده شوید و سوار یک خودروی سواری شوید تا ادامه مسیر را طی کنید. وضعیت بیمه مسافر چه طور است و خسارت او از چه محلی باید جبران شود؟ وی ادامه داد: حتی اگر خودرو بیمه معتبر نداشته باشد، در موارد مقرر قانونی، صندوق تأمین خسارت های بدنی برای پشتیبانی از زیان دیدگان پیشبینی شده است.
مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب