اهرم طناب دار در قصاص روایت حقوقی یک صحنه از فیلم زنده شور
حقوق و قضا: در فیلم زنده شور، سرباز اهرم طناب دار را می کشد؛ صحنه ای که بگفته یک وکیل دادگستری، باید میان حق قصاص اولیای دم و اجرای فیزیکی حکم تفکیک قائل شد.
خبرگزاری مهر، گروه جامعه - مهسا حیدری:
فیلم سینمایی «زنده شور» با روایت زندگی محکومان به قصاص در واپسین ساعات قبل از اجرای حکم، مخاطب را با یکی از حساس ترین موضوعات حقوق کیفری، یعنی «حق قصاص» و نقش اولیای دم مواجه می کند؛ با این وجود، نمایش صحنه اجرای حکم در این فیلم، پرسشی حقوقی را برای خیلی از مخاطبان ایجاد کرده است.
یکی از پرسش هایی که بعد از تماشای این فیلم برای برخی مخاطبان طرح شده، این است که اگر در پرونده قصاص، اولیای دم صاحب حق قصاص هستند، چرا در صحنه اجرای حکم، سرباز طناب را می کشد و خود ولی دم این کار را انجام نمی دهد؟
برای پاسخ به این پرسش و بررسی ابعاد حقوقی موضوع، گزارشگر قضایی خبرگزاری مهر، با علی حدادی، وکیل پایه یک دادگستری گفتگو کردیم.
حدادی، درباره ی جایگاه ولی دم در اجرای حکم قصاص اظهار نمود: در قصاص نفس، حق قصاص برای اولیای دم مقتول به رسمیت شناخته شده است و به این علت، اولیای دم در سرنوشت اجرای قصاص نقش اساسی و تعیین کننده دارند.
وی اضافه کرد: اولیای دم می توانند در قالب قانون درخواست اجرای قصاص کنند یا از حق خود گذشت کرده و با دریافت دیه یا بدون دریافت دیه، نسبت به محکوم رضایت دهند.
این وکیل دادگستری ضمن اشاره به تفاوت میان «حق قصاص» و «اجرای فیزیکی حکم» اظهار داشت: این که اولیای دم صاحب حق قصاص هستند، لزوماً به این معنا نیست که شخصاً باید عملیات فیزیکی اجرای حکم را انجام دهند. اجرای حکم قصاص یک پروسه قضایی است که تحت نظارت مقام قضایی و مطابق تشریفات قانونی به انجام می رسد.
حدادی افزود: بنابراین، ممکنست عملیات فیزیکی اجرای حکم توسط ماموران مسئول اجرای احکام صورت گیرد، در حالیکه حق قصاص بازهم متعلق به اولیای دم است. بعبارت دیگر، باید میان صاحب حق بودن و مجری فیزیکی حکم تفاوت قائل شد.
وی درباره ی صحنه ای از فیلم «زنده شور» که در آن یک سرباز مبادرت به کشیدن اهرم طناب می کند، بیان کرد: صرف این که اجرای فیزیکی حکم توسط سرباز یا مأمور مسئول صورت گیرد، به این معنا نیست که ماهیت حکم تغییر کرده یا حق اولیای دم نادیده گرفته شده است. آن چه اهمیت دارد، تصمیم و اراده اولیای دم نسبت به استیفای حق قصاص یا گذشت از آنست.
حدادی همین طور درباره ی تفاوت قصاص با جرایمی مانند محاربه اظهار داشت: قصاص نفس از این جهت با جرایمی که مجازات آنها جنبه عمومی و حاکمیتی دارد، متفاوت است؛ چونکه در قصاص، یک حق خصوصی برای اولیای دم وجود دارد و آنان می توانند در قالب قانون نسبت به استیفای این حق یا گذشت از آن تصمیم بگیرند.
وی اضافه کرد: بدین سبب نباید «قصاص» را فقط با روش اجرای فیزیکی حکم تعریف کرد. موضوع اصلی در قصاص، حق قانونی اولیای دم و اختیار آنان برای اجرای این حق یا گذشت از آنست.
این وکیل دادگستری در جواب این پرسش که «پس چرا در فیلم، سرباز اهرم طناب دار را می کشد؟» اظهار داشت: ولی دم صاحب حق قصاص است، اما لزوماً مجری فیزیکی حکم نیست. اجرای فیزیکی حکم می تواند طبق تشریفات قانونی و با درخواست اولیای دم، توسط ماموران مسئول صورت گیرد و این مسئله به خودی خود منافاتی با قصاص بودن حکم ندارد.
حدادی در آخر اشاره کرد: آن چه در قصاص اهمیت اساسی دارد، حق قانونی اولیای دم و اراده آنان برای استیفای قصاص یا گذشت از آنست، نه این که شخصاً عملیات فیزیکی اجرای حکم را انجام دهند.
خلاصه اینکه برای پاسخ به این پرسش و بررسی ابعاد حقوقی موضوع، گزارشگر قضایی خبرگزاری مهر، با علی حدادی، وکیل پایه یک دادگستری گفتگو کردیم. وی افزود: اولیای دم می توانند در قالب قانون درخواست اجرای قصاص کنند یا از حق خود گذشت کرده و با دریافت دیه یا بدون دریافت دیه، نسبت به محکوم رضایت دهند.
منبع: حقوق و قضا
مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب